رابطه‌ جامعه‌ اطلاعاتی‌ با مفهوم‌ جهانی‌شدن‌، بحثی‌ است‌ که‌ در سالهای‌ اخیر به‌ شدت‌ مطرح‌ بوده‌ است‌. هرگاه‌ بخواهیم‌ رابطة‌ جامعة‌ اطلاعاتی‌ را با جهانی‌ شدن‌ تحلیل‌ کنیم‌، باید اول‌ اشاره‌ کنیم‌ که‌ جهانی‌شدن‌ دارای‌ دو بعد و دو مفهوم‌ مرکزی‌ است‌ یکی‌ دگرگونی‌ نقش‌ جغرافیا (فاصلة‌ فیزیکی‌) و دیگری‌ محتوای‌ مجموعة‌ ارتباطات‌ با رسانه‌های‌ الکترونیک‌، شامل‌: اندیشه‌ها، تصویرها، صداها و در یک‌ کلام‌ فرهنگهای‌ مختلف‌ ـ حداقل‌ به‌صورت‌ بالقوه‌ ـ در دسترس‌ شبکة‌ گسترده‌ای‌ از افراد متعلق‌ به‌ فرهنگهایی‌ غیر از جاهایی‌ که‌ محتوای‌ ارتباطی‌ را تولید کردند، قرار می‌گیرد در این‌ شرایط‌ ـ اطلاعات‌ در دسترس‌ تودة‌ مردم‌ قرار می‌گیرد. یعنی‌ دسترسی‌ به‌ اطلاعات‌ سایر جامعه‌ها. چیزی‌ که‌ در گذشته‌ به‌ دشواری‌ می‌توانست‌ انجام‌ گیرد. پدیدة‌ جهانی‌ شدن‌، در هر دو بعد مذکور، علتی‌ ندارد مگر کاربرد گسترده‌ رسانه‌های‌ گروهی‌، توسعه‌ برنامه‌های‌ مبتنی‌ بر نرم‌افزارهای‌ کامپیوتری‌ توسعه‌ شبکه‌هایِ تلویزیونیِ ماهواره‌ای‌، افزایش‌ تعداد رایانه‌ها در خانه‌ها و اماکن‌ عمومی‌، کاربرد بیش‌ از پیش‌ شبکه‌های‌ اطلاع‌رسانی‌ ملی‌ و جهانی‌ برای‌ دستیابی‌ به‌ اطلاعات‌ از همه‌ نوع‌ و به‌ویژه‌ گسترش‌ شبکه‌ اینترنت‌، ورود رسانه‌های‌ سنتی‌ از قبیل‌ روزنامه‌، کتاب‌، مجله‌، فیلم‌، موسیقی‌ و رادیو و تلویزیون‌ به‌ درون‌ شبکه‌ اینترنت‌ در کنار فعالیت‌های‌ قبلی‌ و بسیاری‌ عوامل‌ دیگر، که‌ در زمره‌ ویژگی‌های‌ اطلاعاتی‌ شدن‌ جوامع‌ قرار می‌گیرد و زمینه‌ را برای‌ مطرح‌شدن‌ بحث‌ جهانی‌شدن‌ فرهنگ‌ مطرح‌ کرده‌ است‌. ( ازگفتگوی دکتر منوچهر محسنی با نشریه الکترونیک «فرهنگ و اطلاع‌رسانی»؛ دی‌ماه ۷۹)

خوب حتماْ به این سادگی که اینجا می‌نویسم نبوده؛ خیلی کار برده؛ خیلی هزینه شده؛ همه ما اگر خودمان را به آن راه نزنیم می‌دانیم که کار کردن درزمینه مسائل زنان چه هزینه‌هایی را می‌طلبد و حالا گروهی که به رهبری شادی صدر سایت زنان را به روز می‌کند به‌رغم همه مشکلات خاص کار زنان و نیز مشکلات خاص کار در فضای سایبر سایت زنان ایران را به یک‌سالگی رسانده‌است. برایشان آرزوی توفیق دارم.(یادداشت یک‌سالگی)

پایگاه اطلاع‌رسانی ایران و جامعه اطلاعاتی از حضور خانم «الیزابت لانگ‌ورث»، دبیر بخش جامعه‌اطلاعاتی یونسکو در ایران خبر داد. وی که به تازگی به جای «فیلیپ کئو»، دبیر بخش جامعه اطلاعاتی یونسکو شده و از کارشناسان برجسته مسائل حقوقی در عرصة سایبر است برای شرکت در دومین «سمینار میان‌منطقه‌ای کشورهای آسیای غربی ـ مرکزی و جامعه اطلاعاتی» به ایران می‌آید.

خانم «لانگ‌ورث» که نیوزیلندی است از دسامبر سال 2000، مدیریت بخش فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی «مؤسسه بازرگانی و سرمایه‌گذاری نیوزیلند»(معتبرترین نهاد توسعه اقتصاد ملی نیوزیلند) را برعهده داشت و در واقع مسئولیت طرح‌ریزی و اجرای استراتژی‌ها و برنامه‌های ملی نیوزیلند در زمینه فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی را عهده‌دار بوده‌است.

وی که آثار فراوانی در زمینه حقوق حریم‌خصوصی در نیوزیلند به رشته تحریر درآورده یکی از مؤلفان کتاب معروف «حقوق بین‌الملل سایبراسپیس» است که در سال 2000 توسط یونسکو انتشار یافت.
طبق برنامه زمان‌بندی شده سمینار، خانم «الیزابت لانگ‌ورث» در ساعت نه‌ونیم صبح روز سه‌شنبه 11 شهریورماه در دومین «سمینار میان‌منطقه‌ای کشورهای آسیای مرکزی ـ غربی و جامعه اطلاعاتی»، سخنرانی خواهد کرد.

مفهوم شبکه و شبکه سازی در دو دهه اخیر کاربرد وسیعی پیدا نموده است و می توان گفت محدود به حوزه جامعه مدنی و جامعه سازمانهای غیردولتی نیست بلکه به عنوان مشخصه و نماد یک "دوره تاریخی" یا "جامعه جدید" یعنی جامعه اطلاعاتیInformation Society یاد می شود. علیرغم تازگی این مفهوم، شبکه و شبکه سازی قدمتی به اندازه عمر بشر دارد همواره در میان آدمیان و جوامع مختلف شبکه به مثابه ابزاری برای مبادله اطلاعات میان گروههای اجتماعی با هدف و منافع مشترک وجود داشته و دارد اگرچه هدف اولیه شبکه ها، نحوه طراحی شدن و نیز مقدار رسمیت یافتگی آنان در تحول تارخی دگرگون شده باشد با پیچیدگی جوامع شبکه ها و شبکه ای نیز پیچیده شده اند با این حال امروزه شبکه و شبکه سازی راه حل جدید و منحصر به فرد در جامعه اطلاعاتی برای حل مسایل بیشمار فراروی آدمیان و جوامع مختلف است. شبکه برای پر کردن شکاف های موجود و پاسخگویی به نیازهای داخلی و بیرونی اعضاء پدید می آیند و آنها در بیشتر مواقع از میان گروههای رسمی کوچک و سازمان یافته و دارای دیدگاه مشترک که تجربه ی برقراری ارتباط متقابل را در برخی موارد دارند، پدیدار می شوند. علیرغم آن که "شبکه" مفهومی است مورد پذیرش صاحبنظران و پژوهشگران علوم اجتماعی، ولی به نظر می رسد در مورد واقعیت این مفهوم ، تفاوت شبکه با سایر سازمانها نظیر کنفدراسیون ، اتحادیه و ... ابهامات زیادی وجود دارد...(ادامه)

هفته گذشته حسین امامی وبلاگ خوب و پر طرفدار روابط‌عمومی رو به یک‌سالگی رسوند.

توی این یک‌سال نوع نگاه روابط‌عمومی به مسائل حیطه ارتباطات درخور ستایش بود. مخصوصاْ که حسین امامی دانش خوبی توی این عرصه داره و توی خیلی از زمینه‌ها صاحب‌نظر و پیشرو بوده.

امیدوارم حسین همین‌طور در استمرار کارش موفق باشه و سالای بعد شمع‌های بیشتری براش فوت کنیم!

دکتر محسنیان‌راد در گفتگو با همشهری به مواردی اشاره‌ کرده‌است که به عقیده من می‌تواند از موانع ورود به جامعه اطلاعاتی باشد.

«فناوری های اطلاعات و ارتباطات تنها شامل اینترنت نیست بلکه پخش مستقیم برنامه های تلویزیونی از طریق ماهواره و سایر امکاناتی که هنوز فناوری های آنها در ایران خیلی جا نیفتاده است را در برمی گیرد و اما درمورد توسعه آموزش در جامعه و در دسترس قرار دادن فناوری های نوین ارتباطی- اطلاعاتی باید بگویم که این مشکل فقط مشکل ما نیست و حتی در کشورهای خیلی پیشرفته هم وجود داد. اصولاً آدم ها از یک سنی خیلی تمایل به یادگیری جدید ندارند. مخصوصاً اگر به آن زمینه خاص، نیاز نداشته باشند یا حداقل احساس نیاز نکنند. به همین دلیل یک فاصله ای بین نسل ها بوجود می آید. نسلی که با کامپیوتر با سرعت بسیار زیاد کار می کند و نسل دیگری که حتی ممکن است تحصیلاتش نیز به مراتب بالاتر از اولی باشد ولی کاملاً از کامپیوتر و از این امکانات دور است و به اندازه آن نسل قبلی توانایی استفاده از این وسایل را ندارد و این در واقع، همین بحثی است که تحت عنوان سواد رقومی در دنیا شروع و مطرح شده است. یعنی اگر در گذشته، درصد بیسوادی و تحولاتش را درکشورهای مختلف دنبال می کردیم، آن زمان این مبحث جدید، مطرح نبود که عنوانش درصد بیسوادان رقومی است و مقصود از بیسوادان رقومی همین افرادی هستند که کم و بیش با این تحولات بیگانه اند. موضوع، نه تنها در ایران، بلکه در همه جای جهان مطرح است. گزارش هایی من دارم حاکی از این که در کشورهایی مثل نروژ و ژاپن دولت ها با اختصاص بودجه ای مشخص، برنامه ریزی هایی را آغاز کرده اند که این شکاف سواد رقومی را در جامعه کاهش دهند و حتی در حال حاضر نتایج عمومی شدن این امکانات را کم و بیش می توان دید...

...تحقیقات من در ایران نشان می دهد که ما اصولاً دچار یک سردرگمی عمیق هستیم و در واقع، عامل بازدارنده ما مسأله سردرگمی حکومتی در باب این فناوری است.
و شواهد این سردرگمی را ما دیده ایم. فرض کنید اگر ویدئو را به عنوان آغازی از این قضیه در نظر بگیریم برخورد دهه۶۰ ما با ویدئو و برخورد دهه ۷۰ ما با ماهواره، تداوم همین سردرگمی هاست. این سردرگمی بسیار مهم است و می تواند تأثیرات بسیار مخربی در اینکه ما در دنیا، جای خودمان را پیدا کنیم یا عقب بمانیم، ایجاد کند. این نکته مهمی است که باید به آن بیشتر توجه شود.
مثال می زنم، فرض کنید ما در سال های اخیر، در خیلی از سخنرانی ها و نوشته ها شنیده ایم که اینترنت منبع فساد است. حالا وقتی ما این حرف را تکرار کردیم، حتی اگر در مساجد بی پول مردم، امکانات را هم فراهم کردید، آن فردی که خیلی اهل مطالعه نیست و تعدادشان هم در ایران زیاد است، وقتی شنیده اینترنت، منبع فساد است، مطمئن باشید که اجازه نخواهد داد که دختر دانش آموزش از اینترنت استفاده کند، حتی در مسجد.
ببینید، به واقع ما در این مورد سردرگم هستیم و این سردرگمی ما سبب می شود که حواسمان نباشد که وقتی ما چیزی را یک جانبه منفی می کنیم، بعد خیلی باید زحمت بکشیم تا آن را مثبت نشان دهیم.
این سردرگمی بیشتر عامل است تا فقر اقتصادی.
آخرین نکته این است که متأسفانه در ایران، یک مشکل دیگری نیز داریم و آن اینکه سیاستگذاری در این گونه حوزه ها را افرادی انجام می دهند که این تخصص را ندارند. من در مصاحبه های دیگر هم گفته ام که در ایران محققین برای خودشان، کار خودشان را می کنند و مردم هم کار خودشان را می کنند.»

*به سوی برنامه ریزی همه جانبه الکترونیکی - گفت وگوی همشهری با دکتر مهدی محسنیان راد

اجلاس جامعه‌اطلاعاتی و سازمان‌های جامعه‌ مدنی از دیروز به مدت سه روز در جزیره کیش آغاز به‌کار کرد. آداما ساماسکو» رئیس کمیته تدارکاتی اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی در پیامی به این اجلاس با اظهار تاسف از اینکه این شکل از جامعه جدید برای همه ابنای بشر واقعیت ندارد هدف اساسی اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی را در اختیار قرار دادن اقلاب اطلاعاتی در خدمت توسعه انسانی و تضمین این نکته دانسته‌است که فن‌آوری‌های جدید باعث از بین رفتن فرهنگ‌ها نمی‌شود.

گزارش روزنامه‌ ایران را از نخستین روز این اجلاس بخوانید.

پایگاه اطلاع‌رسانی ایران و جامعه اطلاعاتی ریز برنامه‌های نشست‌های پنج‌گانه دومین سمینار میان منطقه‌ای کشورهای آسیای مرکزی ـ غربی و جامعه اطلاعاتی را اعلام کرد.

این سمینار همانگونه که قبلاْ اعلام شد در روزهای ۱۱ و ۱۲ شهریورماه‌جاری در تهران برگزار خواهد شد.

نشست‌های پنج‌گانه این سمینار به ترتیب با عنوان‌های: ایران‌ و اجلاس‌ جهانی‌ سران‌ درباره جامعه اطلاعاتی- زیرساخت‌ ها و زمینه‌ های‌ اقتصادی‌، اجتماعی‌ و فرهنگی پیشبرد جامعه‌ اطلاعاتی‌ در ایران‌- مسائل حقوقی فعالیت‌ها و خدمات جامعه اطلاعاتی- آسیای‌ مرکزی‌، مسائل‌ همکاری‌های‌ منطقه‌ای‌ و میان‌منطقه‌ای برای‌ انتقال‌ به‌ جامعه‌ اطلاعاتی‌ و جامعه‌ اطلاعاتی‌ و گوناگونی‌ تمدن‌ها و فرهنگ‌ها با حضور استادان و صاحب‌نظران ایران و دیگر کشورهای جهان برگزار خواهد شد.

در مورد استاد آن‌لاین‌مان که این روزها سخت دلتنگ نوشته‌هایش هستم تنها می‌توانم بگویم: سفر به‌خیر

یکی از چالش‌های اصلی در مواجهه با مفهوم جامعه اطلاعاتی ابعاد اخلاقی آن است. این مهم در پیش‌نویس اعلامیه اصول (برای تصویب در اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی) مورد توجه قرار گرفته‌است.

بند پنجاه و دوم از این پیش‌نویس به ابعاد اخلاقی جامعه اطلاعاتی می‌پردازد؛ از نظر تهیه‌کنندگان پیش‌نویس «[52] عرصه اینترنت باید تحت ارزش‌های عام و اخلاقی جهانی از قبیل حقیقت، عدالت، همبستگی، مدارا، عزت انسانی، مسئولیت و پاسخگویی متقابل قرار داشته باشد. تمامی کنشگران در جامعه اطلاعاتی باید در پی ارتقای خیر مشترک و جلوگیری از استفاده‌های نادرست از فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی باشند.»

در عین حال نوشته ناظران برای اعلامیه اصول نکات کامل‌تری را درخصوص ابعاد اخلاقی جامعه اطلاعاتی در بر دارد؛

از نگاه ناظران:«[52] جامعه‌ای دیگرپذیر و پایدار تنها هنگامی ایجاد می‌شود که دانش همچون خیری عمومی معرفی شود و اصل دسترسی به اطلاعات و جریان آزاد اطلاعات تحقق یابد.

[52 الف] به‌علت ناهمگنی علائق گروه‌های مختلف درگیر در امر ایجاد جامعه اطلاعاتی و به‌علت تنوع فرهنگ‌ها و ارزش‌ها زیربنایی، برخی ناسازگاری‌ها و حتی برخوردها اجتناب‌ناپذیر است. جامعه‌های اطلاعاتی مجبور به زندگی با این شرایط می‌باشند. این ناسازگاری‌ها نباید از موضع قدرت سیاسی یا سلطه اقتصادی رفع شوند؛ حل این ناسازگاری‌ها باید بر مبنای گفتاری اخلاق‌محور صورت گیرد. هر گفتار اخلاقی باید به فرهنگ‌ها و علائق ناهمگن احترام بگذارد و میان دولت، بخش خصوصی و جامعه مدنی همکاری ایجاد کند.

[52 ب] استفاده از اطلاعات بهداشتی و دارویی که می‌تواند جانی را زنده کند یا بستاند، نیاز به توجه ویژه به معیارهای اخلاقی دارد.

[52 پ] ابعاد اخلاقی فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی نیاز به تضمین و احترام به حریم فردی و عزت انسانی، به‌ویژه در بستر فناوری‌های اطلاعاتی تجاوزگر، نظام‌های مراقبت و نظارت و آگاهی‌های اطلاعاتی، می‌باشد.»

حوزه ارتباطات به دلیل فقر مطالعات ذات‌شناسانه و هستی‌شناسانه هیچ‌گاه نتوانسته‌است هراس‌های ورود به حوزه‌های نظری پرقدرت دینی را از خود بزداید. این ضعف تئوریک تا حدودی در نزدیکی حوزه ارتباطات به مطالعات مربوط به الهیات رهایی‌بخش در آمریکای لاتین از بین رفته‌است. ضعف ارتباطات در حوزه دین حتی گاه به دلایل اختلال‌های معنایی برخاسته از آرای نظریه‌پردازانی چون آنتونیو گرامشی آشکارتر شده‌است. توصیف‌های گرامشی از نقش کلیسا - که بازتاب آرای کارل مارکس است - به‌ویژه باعث بروز ادراکات و تصورات نادرست در مورد دین لااقل در حوزه‌های مطالعاتی رسانه‌ای و فرهنگی شده‌است. این اختلال‌های معنایی می‌تواند به فهرستی بلند تبدیل شود....(دکتر شکرخواه: احترام برانگیز مثل تکوین یک رویکرد پیچیده)

برنامه‌های دومین سمینار میان منطقه‌ای جامعه‌اطلاعاتی اعلام شد.

دومین سمینار در قالب پنج نشست و تخصصی و سخنرانی استادان و صاحب‌نظران در روزهای ۱۱ و ۱۲ شهریور ماه در تهران برگزار خواهد شد.

از نقاط برجسته این همایش حضور و سخنرانی پروفسور آرمان ماتلار صاحب‌نظر در علوم ارتباطات - استاد دانشگاه‌های پاریس و نویسنده کتاب تاریخ جامعه اطلاعاتی‌است.

لوموند دیپلماتیک در شماره اخیر خود مقاله‌ای با عنوان فراموش‌شدگان جامعه الکترونیکی به قلم پروفسور ماتلار به‌چاپ رسانده‌بود که در آن به بررسی نقادانه شکل‌گیری جامعه‌اطلاعاتی پرداخته‌ شده‌است.

«اصطلاح جامعه اطلاعاتی “Information Society” بازگو کننده توسعه تکنولوژی های نوین اطلاعاتی و تجدید سازمان جامعه، پیرامون جریان اطلاعات است.

امروزه اطلاعات در تمام صور خود به کمک شبکه های انفورماتیکی با سرعتی بیش از پیش در دسترس است و این روند با توجه به کاربرد روزافزون بزرگراه های اطلاعاتی در حال سرعت گرفتن است و اطلاعات به عنوان یک کالای بیش از پیش قیمتی در عرصه تمدن کنونی جهان ظاهر می شود، هر چند حداقل انواعی از اطلاعاتی همیشه و در همه جوامع از جنبه های خاصی اهمیت داشته است. استقرار این جامعه(جامعه اطلاعاتی) سبب ایجاد صنایع تازه، مشاغل تازه و محصولات تازه می گردد، واقعیتی که زمینه های اقتصادی جامعه را با مظاهر تازه ای مواجه می کند.

البته این سیستم فنی بسیار سریع صرف نظر از ابعاد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی خود مباحث خاصی را از نظر فلسفی نیز مطرح می کند(آیا انسان خوشبخت تر قبل خواهد شد؟)

با توجه به این افق آیا می توان از جامعه شناسی جامعه اطلاعاتی سخن گفت؟.......»

"جامعه شناسی جامعه اطلاعاتی" در سال 1380 به قلم دکتر منوچهر محسنی، استاد برجسته جامعه شناسی و به همت نشر دیدار به چاپ رسید.

در این کتاب که برای تحقق آن «جدیدترین مدارک و اسناد موجود اعم از کتاب ها و مقالات چاپ شده در مجلات تخصصی و بانک های اطلاعاتی مورد استفاده قرار گرفته» و علاوه بر آن حاصل «جستجوی مستقیم نویسنده در شبکه جهانی اینترنت و مشاهده مستقیم زوایای مختلف آن» است، دکتر محسنی پس از طرح مفاهیم بنیادی، تاریخچه و قلمرو جامعه اطلاعاتی جنبه های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی آن را مورد توجه قرار داده، هرچند که بررسی فنون و تکنیک های تکنولوژی اطلاعات در حدی بوده است که « کلیدی برای درک بهتر اصطلاحات متداول در آن باشد.

شناخت جامعه اطلاعاتی، تکنولوژی اطلاعات، اینترنت و جامعه اطلاعاتی، ارتباطات و پیام رسانی الکترونیک، جامعه اطلاعاتی و زمینه های اجتماعی و فرهنگی، جامعه اطلاعاتی و ساختار سیاسی و اقتصادی و بالاخره سازماندهی و مدیریت اطلاعات فصول هفتگانه "جامعه شناسی جامعه اطلاعاتی" را تشکیل داده است.

از جمله فصل هفتم با بخشی پایان می یابد که در آن به بازخوانی سریع و مجمل اما نسبتاً جامع موقعیت اطلاع رسانی الکترونیک در ایران از سال 1340 همزمان با ورود اولین سری کامپیوترهای IBM تا زمان تألیف کتاب پرداخته شده است.

بخش منابع این کتاب هم لیست بالابلندی از 110 کتاب و مقاله مورد استفاده در تدوین کتاب را در بر دارد که عمدتاً به سه زبان انگلیسی، فرانسه و فارسی می باشند. در عین حال دکتر محسنی این نکته را در مقدمه یادآور شده اند که « از آنجا که این واقعیت نوین همواره دستخوش تحول سریع می باشد، تردیدی نخواهد بود که در فاصله زمانی بسیار کوتاه این مجموعه باید مورد تجدید نظر قرار گیرد».

برای این استاد برجسته و فروتن جامعه شناسی آرزوی موفقیت و بهروزی داریم.

روز بود، شما فرض کنید بعدازظهر حول و حوش 3 تا 5، بعد از چند روز بیماری سرم را کول گرفتم بروم دانشکده. آمار داشتم، آمار در علوم اجتماعی.
خیلی سریع وارد کریدور شدم، نمی دانم کلاسم 302 بود یا 203، هیچوقت به این چیزها دقت نمی کنم، همیشه هفته های اول ترم کلاس هایم را از روی بورد پیدا می کنم، حالا من را تصور کنید با آن حال نزار رفته ام سر کلاس 302 (یا 203).
یک مرد دوست داشتنی و آرام سر کلاس بود. اجازه گرفتم و نشستم. چیزهایی درباره تحصیل و زندگی در اینجا و غرب می گفت. توی کلاس پریشان حال تر از آن بودم که تجزیه و تحلیل درستی از کلاس داشته باشم ولی برایم سؤال بود که چرا باید یک استاد آمار در علوم اینقدر "یواش" باشد.
آخر ساعت لیست ثبت حاضران در کلاس چرخید و من فهمیدم که کلاس 302 را با 203 عوضی گرفته ام.
یک ساعت و نیم سر کلاس دکتر یوسفیان نشسته بودم به خیال آمار. بی خیال! به زحمت برنامه آمار در علوم را جور کردم برای یک روز دیگر و هفته های دیگر هم همان ساعت، همانجا بودم. «جامعه شناسی ادبیات»
دانشکده علوم اجتماعی علامه، استادان به نامی را به خود دیده که افتخار بهره گیری از نفس هر کدامشان روح آدم را جلا می دهد. در این میان دو استاد بودند که هر وقت توی راهرو می دیدیشان بی اختیار اشک از چشمانت جاری می شد. یکی پیر ارتباطات دکتر معتمدنژاد که خدا او را برای همه ما و نسل های آینده حفظ کند و دیگری مرد برجسته عرصه جامعه شناسی دکتر جواد یوسفیان.
دکتر یوسفیان چندین وقت از سرطان حنجره رنج می برد و از حدود یک سال پیش حنجره مسیحایی اش خاموش بود.
دیشب یکی خبر پرگرفتن استاد را به من داد و من هنوز ناباورانه با خودم کلنجار می روم که این قصه تلخ را چگونه قبول کنم و در عجبم که چرا کسی در این باره چیزی نگفت و ننوشت.
اینکه یوسفیان که بود و چه کرد را می گذارم کسانی بنویسند که حق و شأن و جایگاه استاد را ادا کنند.
من فقط بغض دلتنگی ام را در کافه سایبر شکستم.

از امروز و با توجه نزدیکی برگزاری سمینار منطقه‌ای جامعه اطلاعاتی بخش‌هایی از روزانه‌های کافه‌سایبر به جامعه اطلاعاتی و اخبار، اطلاعات و مفاهیم مرتبط با آن اختصاص خواهد یافت.

Information Society	جامعه اطلاعاتی
دکتر شکرخواه در این‌باره می‌نویسد:" اصطلاحی است که جان نایسبیت(John Naisbit) در کتاب روندهای بزرگ(Mega trends) برای نخستین بار مطرح کرد. جامعه اطلاعاتی به جامعه‌ای گفته می شود که در آن بیشترین سهم تولید ناخالص ملی، از کالاها و خدمات مربوط به اطلاعات و اطلاع‌رسانی حاصل می‌شود."(واژه‌نامه ارتباطات:1382)
اصطلاحات و مفاهیم مرتبط:
Information age:	Information economy:
عصر اطلاعات	اقتصاد مبتنی بر اطلاعات، اقتصاد حاصل از شرایط موج سوم ارتباطات
Information industry:	Information revolution:
صنعت اطلاعات، صنعتی که کالای اصلی آن اطلاعات است	انقلاب اطلاعات
Information highways:	Infosec (Information security):
بزرگراه‌های اطلاعاتی	امنیت اطلاعات
Infosphere:	Info environment:
سپهر اطلاعات	محیط اطلاعاتی

«هر علمی برای اینکه به زبان های دیگر منتشرشود، نیازمند زبان آن علم ها است. به عنوان مثال زبان علم جامعه شناسی مجموعه ای از اصطلاحات خاص و سبک های خاص آن رشته است وهر کتابی که بخواهد در این زمینه منتشر شود باید شامل یکی از این دو مجموعه باشد.بنا براین اگر بخواهیم رشتة ارتباطات از نظر علمی پویا شود ،باید مبانی تئوریک آن را ترجمه کنیم و از لحاظ سبک نگارشی وعلمی زبان فارسی ارتباطات را تکمیل کنیم.»

به گفته دکتر جلالی:اگر شما کتاب هایی را که در حوزةنظریه های رشتة جامعه شناسی وارتباطات تا به حال نوشته شده اند جستجو کنید ،متوجه می شوید که کار بسیار کمی در این زمینه انجام شده است ودانشجویان این رشنه ها احتیاج بسیاری به کتاب های درسی دراین حوزه دارند.

مترجم کتاب«درآمدی بر نظریه های ارتباط جمعی » درگفتگویی با سایت iranbin گفته: این کتاب در حدود ۵ تا ۶ سال پیش ترجمه شد ،اما ناشر آن بسیار کند کار کرد تا بالاخره در تابستان سال جاری آن را روانه بازار نشر کرد.

کتاب «درآمدی بر نظریه های ارتباط جمعی » تالیف دنیس مک کوئیل با ترجمه دکتر پرویز اجلالی از سوی مرکزمطالعات و تحقیقات رسانه ها منتشر شد.

جهانی نو، جهانی دیگر، تولد یافته است: جهانی که در آن «اطلاعات» برترین «قدرت» است، و قدرت‌ها و توانمندی‌های دیگر در قلمرو اقتصاد، آموزش، فرهنگ، و .... از آن نشات می‌یابند. از این است که سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) قصد دارد پیشنهاد کند که «دسترسی به سپهر اطلاعاتی» (Cyber Space) نیز یکی از حقوق اساسی انسان‌ها به‌شمار آید و به اعلامیه جهانی حقوق بشر افزوده شود. این تصمیم یونسکو نه تنها از تولد دنیای نو خبر می‌دهد، بلکه درعین حال، تعریف جدیدی از انسان و حقوق بشر را نیز دربردارد: در جهان نو، در این دهکده کوچک، انسان توسعه یافته آن کسی‌است که به «اطلاعات» دسترسی داشته باشد؛ اطلاع یافتن، دانستن و آگاه شدن، نه تنها یک ضرورت، بلکه یک «حق» است.
این دوران جدید در تاریخ حیات بشر را به نام‌های گونه‌گون نامیده‌اند...(استاد فرج‌الله‌ صبا)

رویکردی که مجید رضائیان در مورد بازخوانی اخبار و گزارش‌های مربوط به جنگ عراق دارد رویکردی ارزشمند و تامل‌برانگیز است.
این‌بار جام‌جم‌آن‌لاین یادداشتی از مجید رضائیان درج کرده‌ که در آن به تبیین نقش و کارکرد شاهدان عینی در خبر پرداخته شده‌است.
رضائیان این‌بار با بازخوانی خبری از اکونومیست در مورد جستجوی صدام در منطقه المنصور بغداد در زمینه نحوه استفاده از شاهدان عینی در پوشش خبری می‌نویسد:« ...(این استفاده) اولا ؛ برای تصویر دادن به خبر است تا دادن اطلاعات.
ثانیا ؛ چون نقش استنادی محکمی در خبر ندارد ، بیشتر شبه استناد است تا استناد.
ثالثا ؛ برای رفع مسوولیت از منبع خبر است تا عهده گرفتن مسوولیت خبر از سوی رسانه ها.
توضیح این که در این گونه مواقع ، رسانه ها و خبرگزاری ها می توانند ادعا کنند که ؛ شاهدان عینی می گویند، ما نمی گوییم.
رابعا ؛ گاه شاهدان عینی همراه یک پیام می آیند تا پیام نهفته در خبر دیگری را غیرمستقیم «تغییر» دهند.»
رضائیان پس از آن به بررسی استفاده از شاهدان عینی در پیش از خبر پس از خبر یا در حین خبر می‌پردازد.
نگاه روزنامه‌نگارانه رضائیان در مورد نحوه استفاده از شاهدان عینی در پوشش‌های خبری را با عنوان ««شاهدان عینی» چگونه خبر می دهند؟» در جام‌جم‌آن‌لاین بخوانید.

یک‌ رسانه‌ خوب‌ صحنه‌ تعامل‌ چه‌ عواملی‌ است‌؟ آیا می‌توان‌ تعریفی‌ قانون‌مدار از یک‌ رسانه‌ خوب‌ داشت‌؟ و در پایان‌ آیا یک‌ رسانه‌ خوب‌ با توجه‌ به‌ عواملی‌ که‌ توضیح‌ داده‌ خواهد شد،وجود دارد یا نه؟
رسانه‌ خوب‌ از دید کارشناسان‌ و مردم‌ در دو گروه‌ متفاوت‌ قرار می‌گیرد. اساتید علم‌ ارتباطات‌ بر این‌ باورند که‌ رسانه‌یی‌ می‌تواند در یک‌ سطح‌ ایده‌آل‌ حرکت‌ کند که‌ برنامه‌هایش‌ را براساس‌ نیازهای‌ جامعه‌ تدوین‌ کند. آن‌ هم‌ در تمام‌ رده‌های‌ سنی‌ و علمی‌. یعنی‌ یک‌ کودک‌ زمانی‌که‌ از رسانه‌یی‌ چون‌ تلویزیون‌ استفاه‌ می‌کند، همانقدر لذت‌ و آگاهی‌ بدست‌ آورد که‌ یک‌ مهندس‌ الکترونیک‌ از دیدن‌ برنامه‌یی‌ علمی‌. بالطبع‌ یک‌ مهندس‌ تحصیلکرده‌ به‌ لحاظ‌ درک‌ و شناخت‌ مسائل‌ پیرامون‌ خود از کودکی‌ نوپا فراتر است‌ اما می‌بینیم‌ که‌ در این‌ مثال‌ یک‌ نکته‌ اساسی‌ لحاظ‌ شده‌ است‌ و آن‌ لذت‌ بردن‌ و کسب‌ آگاهی‌ از یک‌ رسانه‌ است‌ که‌ به‌ زعم‌ کارشناسان‌،از اساسی‌ترین‌ مسائل‌ یک‌ رسانه‌ ایده‌آل‌ است‌. این‌ نخستین‌ نکته‌یی‌ است‌ که‌ اساتید علوم‌ ارتباطات‌ در حال‌ بررسی‌ تمام‌ جوانب‌ آن‌ هستند. اما دیدگاه‌ مردم‌ چیست‌؟
آبزرور درباره‌ دیدگاه‌ مردم‌ نسبت‌ به‌ یک‌ رسانه‌ خوب‌ می‌نویسد: «مردم‌ به‌ مسائل‌ و نکات‌ مطرح‌ شده‌ در کلاس‌های‌ درس‌ دانشگاهی‌ علاقه‌ چندانی‌ نشان‌ نمی‌دهند. آنها دوست‌ دارند بر عاملی‌ ذاتی‌ تکیه‌ کنند و آن‌ عامل‌ تجربه‌ نام‌ دارد. تجربه‌ برای‌ مردم‌ یک‌ اجتماع‌ چیزی‌ فراتر از رویدادهای‌ گذشته‌ و نتایج‌ بدست‌ آمده‌ از آن‌ است‌. در پاره‌یی‌ از موارد می‌بینیم‌ که‌ این‌ مردم‌ حتی‌ برای‌ دیدن‌ یا شنیدن‌ یک‌ برنامه‌ و حتی‌ خواندن‌ مطلبی‌ در یک‌ رسانه‌، به‌ تجربه‌ خود رجوع‌ می‌کنند.(ادامه...)

بلاگ مخفف وبلاگ است که می‌توان آن را " یادداشت‌های روی شبکه" خواند. واژه‌های جدیدی که یکراست از ایالات متحده می‌آیند، اغلب عادات زبان‌شناختی ما را دچار اختلال می‌کنند، اما این واژه‌ها بعضآ نمودار پدیده‌هایی به‌راستی نوین هستند. بلاگ‌ها عبارتند از روزنامه‌های شخصی روی شبکه اینترنت که با برنامه ساده‌ای اداره می‌شوند که به کمک آن می‌توان متنی را روی رایانه تایپ نمود و سپس با اتصال به اینترنت آنرا بلافاصله روی یک صفحه وب که بدین منظور تهیه شده‌است، منتشر کرد. بلاگ‌ها عامدانه اطلاعات عینی و عقاید شخصی را با هم آمیخته و اغلب با یک لینک به منبع اصلی، یک بلاگ دیگر و یا مقاله‌ای که بلاگ‌نویس مزبور مورد تحلیل قرار داده و یا مایل است آنرا به مخاطبین خود معرفی کند، همراهند. پیدایش نخستین بلاگی که رسمآ به این نام شناخته شد به ۷ اکتبر ۱۹۹۴ باز می‌گردد و به دیو وینر، برنامه‌ریز و مبتکر یکی از رایج‌ترین نرم‌افزار‌های اینترنت( مانیلا) ، نسبت داده می‌شود...
اکنون بلاگ‌ها جزو اموال عمومی به حساب می‌آیند. رسانه‌های بزرگی چون گاردین، MSNBC آنها را منتشر می‌کنند و آنان، هر یک در زمینه خود، عبارتند از روزنامه‌های شخصی، دفاتر (ترجمه عینی "log")، یادداشت‌ها و یا ترکیبی از همه اینها که علاقمندان آن روز‌به‌روز ، و یا حتی ساعت‌به‌ساعت، می‌نویسند و می‌توانند فردی و یا جمعی باشند.

فرم این وسیله‌ بیانی هنوز در تکاپو و در جستجوی خویش، در مرز میان حیطه خصوصی و عمومی قرار داشته و با پیدایش، بطور مثال، فوتو بلاگ و یا موبلاگ، بلاگ‌های متحرکی که می‌توان به آنان صدا، تصویر و یا متونی از نوع SMS از طریق یک تلفن همراه افزود، روز‌به‌روز پیچیده‌تر می‌شود. لحن شخصی و حضور لینک‌ها که امکان دستیابی مستقیم به منابع مورد اشاره نویسنده _ با افشاگری متقابل _ را فراهم می‌آورد، بی‌تردید دو وجه مشخصه عمده پدیده‌ای هستند که اکنون بلاگ خوانده می‌شود (‌و می‌توان گفت که به تعداد بلاگ‌نویسان، اشکال گوناگون دارد)
این پدیده عینآ در چهارچوب آنچه شاخص اصلی شبکه اینترنت محسوب می‌شود جای می‌گیرد: ارتباط جمعی " many to many" یا افقی، مانند پیام‌رسانی الکترونیکی و پیام‌رسانی‌های لحظه‌ای. در این رابطه آنچه که بسیار مهم است نه روند " نابود باد فاصله‌ها" بلکه ایجاد ارتباطاتی غنی میان افرادی‌است که یکدیگر را نمی‌شناسند. بلاگ همانا نشر عمومی این ارتباطات است. این امر، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا بلاگ‌نویس‌ها نیز به نوعی روزنامه‌نگار هستند؟
....بلاگ‌ها به‌عنوان یک شکل روایتی خاص اینترنت تجلی می‌کنند. آنان‌، با قدری از خود‌شیفتگی، در عین حال تاریخ جمعی و نیز پاره پاره جهان معاصر را نقل می‌کنند. اگر روزنامه‌نگاران چرک‌نویس تاریخ را می‌نویسند، به‌نظر می‌رسد که بلاگ‌نویس‌ها فضایی برای یاد‌آوری لکنت‌های آن یافته‌اند...

*اینترنت در گیر و دار تب "وبلاگ"- نوشته Francis PISANI /لوموند دیپلماتیک

یک مطالعه تجربی نشان داده است که پیام های الکترونیکی (ایمیل) تنها پس از پنج تا هفت بار دست به دست شدن، تقریبا به همه کاربرانی که به ایمیل دسترسی دارند، می رسد.

در این مطالعه از شرکت کنندگان خواسته شد یک ایمیل را برای آن دسته از دوستان، اقوام و همکارانی که فکر می کنند به یک دریافت کننده انتهایی و ناشناس - که به طور تصادفی انتخاب شده بود - نزدیک تر است، ارسال کنند.
این مطالعه در واقع نمونه نوین یک تجربه بدیع است که در دهه 1960 برای محک زدن مثل معروف "دنیا جای کوچکی است" انجام شد.
در آن مطالعه، استنلی میلگرم روانشناس اجتماعی از افرادی که به طور تصادفی در غرب میانه آمریکا انتخاب شده بودند خواست کمک کنند نامه ای را بدون استفاده از شبکه پستی به دست یک مبادله کننده سهام در شهر بوستون در شرق آمریکا برسانند.
مطالعه ای که در دهه 1960 انجام شد، نشان داد که تقریبا همه افراد از طریق شش دوست یا آشنا با سایر مردم ارتباط دارند و در تحقیق اخیر نیر مشخص شد که پیام های الکترونیکی پس از پنج تا هفت بار دست به دست شدن به دریافت کننده نهایی می رسد.
به نوشته بی‌بی‌سی «از زمانی که تحقیقات پروفسور میلگرم اندیشه "دنیا جای کوچکی است" را ثابت کرد، این واقعیت تاکنون چندین بار محک خورده است و نشانه هایی از پیوندهای مشابه در سایر شبکه های ارتباطی به چشم می خورد»

موضوع شرکت آرنولد در انتخابات فرمانداری کالیفرنیا به بحث روز مطبوعات رسانه ای امریکایی تبدیل شده است.
پس از نیوزویک ; هفته نامه تایم نیز روی جلد خود را به آرنولد شوراتزنگر اختصاص داد.
گفته می شود که آرنولد از حمایت جمهوری خواهان برخوردار است و کار تبلیغات انتخاباتی او برعهده چندین کارشناس تبلیغاتی بسیار حرفه ای متمایل به این جناح است.
جام‌جم‌آن‌لاین اینگونه به موضوع حضور آرنولد در بازار رسانه‌ای امریکا و عکس‌العمل تایم و نیوزویک در این‌خصوص پرداخته‌است.
تایم قرار است شماره جدید خود را همزمان با نیزویک در ۱۸ آگوست به گیش‌ها بفرستد.
جام‌جم‌آن‌لاین نوشته: منتقدین رسانه ای بر این عقیده اند که رسانه ها بیشتر از هر کس دیگری از شرکت آرنولد در انتخابات فرمانداری کالیفرنیا سود برده اند و چرا که نه !؟.
یکی از سایت های خبری امریکایی نوشته است که تیراژ این نسخه از مجله تایم و نیوزویک به احتمال زیاد بیشتر از سایر نسخه ها خواهد بود.

جامعه گفتمانی (discourse community ) در ارتباطات به جوامعی کوچک اطلاق می‌شود که اعضای آن در زمینه‌های خاصی می‌نویسند و در واقع جمع مخاطبان این جوامع گفتمانی نیز خود اعضای این جوامع می‌باشند. در نظر بگیرید یک نشریه آکادمیک را که در آن جمعی از پژوهشگران مقالات خود را ارایه می‌کنند و یا مقالات مشابهی را به سمینارهای تخصصی ارایه می‌کنند و با یکدیگر به تبادل آرا می‌پردازند.
وبلاگ‌ها هم به نوعی جزو جوامع گفتمانی به حساب می‌آیند چرا که آنها هم در زمینه‌های خاصی می‌نویسند. مثلا دو ژانر خاطره‌نویسی و خبررسانی و یا ژانر اظهار نظرهای سیاسی و اجتماعی ـ که واقعاً به دلایل عدیده نمی‌توان آنها را تفسیر سیاسی یا نقد اجتماعی خواند ـ بنابراین می‌توان وبلاگ‌ها را جامعه گفتمانی خواند، من معتقدم حتی ادبیات مورد استفاده در وبلاگ‌ها را هم می‌توان یک رویه گفتمانی خواند، اعضای این جامعه گفتمانی عمدتاً محاوره‌ای و کوتاه می‌نویسند.
برای مورد آخر احتیاجی به اثبات نیست و نوع این ادبیات در جامعه گفتمانی وبلاگ‌ها موج می‌زند...

در ایران افراد کمی پیدا می شوند که تجربه کارکردن با گروه های خبری اولیه اینترنت را داشته باشند. هنگامی که اولین نسل کاربران اینترنت در سال ۱۹۸۶ پدیده ای به نام گروه های خبری را ایجاد کردند کمتر کسی تصور می کرد این جامعه های اطلاع رسانی کوچک و مستقل روزی به طور کامل فراموش شوند و حتی کاربران نسل نوین اینترنت حتی نام usenet را فراموش کنند. گروه های خبری به راحتی در هیاهوی سایت های بزرگ و کارآمد اینترنتی به دست فراموش سپرده شدند.

اما وب لاگ پدیده ای بسیار جدید محسوب می شود. تاریخ وب لاگ ها مشخص می کند این کلمه برای اولین بار در حدود سال ۱۹۹۷ مطرح شد و اولین سرویس دهنده وبلاگ به معنای واقعی نیز کار خود را در سال ۱۹۹۹شروع کرد. با این تفاسیر در حال حاضر کمتر وب لاگی یافت می شود که بیشتر از دو سال از عمر آن گذشته باشد...

...از دیدگاه بعضی کارشناسان اتفاقی که برای گروه های خبری افتاد کم کم برای وب لاگ ها نیز به وقوع خواهد پیوست...(همشهری انفورماتیک)

گونترگراس ، نویسنده معروف آلمانی با هشدار نسبت به تاثیرات منفی رایانه ها و شبکه های اینترنتی بر نوشتن ، از مردم خواست این هشدار را جدی بگیرند.
به گزارش سایت اینترنتی «جهت» ، نویسنده رمان‌های «طبل حلبی» و «موش و گربه» و برنده جایزه ادبی نوبل در سال 1999 با بیان این نکته گفت : من همه رمان هایم را با قلم و کاغذ می‌نویسم.

سایت «جهت» به نقل از مصاحبه گراس با روزنامه الشرق‌الاوسط نوشت : برخی نویسندگان از میزان سرعت و آسان نوشتن به وسیله رایانه اظهار نگرانی کرده‌اند. گراس به این روزنامه عربی گفت : نوشتن با رایانه ، تنها سرعت انگشتان را به همراه دارد و عقل و اندیشه در این باره عقب می ماند او افزود: رایانه به هیچ وجه برای نوشتن مفید نیست...(جام‌جم‌آن‌لاین)

...اصولا بین رسانه های سنتی و نو ، نوعی ارتباط همزیستی وجود دارد بدینگونه که یک قالب رسانه ای به قالبهای دیگر کمک می کند.مثلا در یک روزنامه مردم برای دیدن برنامه هایی خاص در تلویزیون یا شنیدن آن از رادیو دعوت می شوند و یا برای یافتن جزئیات یک مطلب به آنها توصیه می شود به اینترنت مراجعه کنند.
رسانه جدید (روزنامه الکترونیک) کار خود را در قالبی شبیه به روزنامه آغاز کرد اما حالا شاهد باز تابیدن آثار این تأثیرپذیری هستیم. به این صورت که طراحی صفحات وب بر صفحه آرایی روزنامه ها، مجله ها و گرافیک و آرایش تصاویر و اخبار تلویزیون تأثیر گذاشته است.
البته استفاده از رسانه قبلی به عنوان الگویی برای شکل ظاهری در مراحل اولیه ظهور یک قالب جدید رسانه ای مفید است زیرا این شیوه آسان تر، ارزان تر و کم خطرتر از ارایه راه حل قطعی و ناگهانی است و از طرفی این کار به مخاطبانی که به قالب قدیمی خو گرفته اند در شناخت و سازگاری با رسانه جدید کمک می کند...(روزنامه‌نگاری الکترونیک...)

جام‌جم‌آن‌لاین در بازخوانی گزارش نیوزویک با عنوان “حسرت بازگشت به خانه” درس‌هایی از «آزمایشگاه خبری عراق» را به قلم مجید رضائیان برای مخاطبان خود بازگو کرده‌است:
"از دست دادن سرمایه پیشین یا اعتبار رسانه ای، عقب ماندن در سرعت ارسال خبر، حذف خبر به وسیله خود خبر و اولویت دادن به کانونی از خبر که چندان در اولویت نیست" چهار درسی هستند که در آزمایشگاه عراق تست شده‌اند.
یادداشت آقای رضائیان را که به اندازه خود گزارش نیوزویک خواندنی در اینجا بخوانید.

کتاب پوشش خبرى، نوشته دکتر محمد سلطانی فر و شهناز هاشمى به وسیله انتشارات سیماى شرق منتشر شده‌است. "پوشش خبری" حاصل مطالعات و تجربیات نگارندگان و تحقیقاتى‌است که تاکنون در زمینه هاى گوناگون از جمله جنگ‏هاى روانى، فیلترهاى خبرى، روش‏هاى سانسور و به طور کلى انواع دروازه‏‌بانى خبرى انجام شده‌است.
به نوشته دات: “پوشش خبرى در دو بخش افکار عمومى و شیوه هاى نوین خبرى و دیدگاه هاى پیرامون انواع ارتباطات به مسائلى چون پوشش خبرى، ژورنالیسم تلویزیونى، مطالعات و تحقیقات انتقادى در زمینه خبرپردازى و تصویرسازى وسایل ارتباط جمعى، نظریه هاى هنجارى رسانه ها، ارتباطات اقناعى، ارتباطات سیاسى و شایعه پرداخته است.”

رسانه‌ها هر روز به طور مستمر روایاتی داستانی یا مستند‌گونه را نشر می‌دهند و به همین دلیل دستیابی به درکی خلاق از فرایندهای ساختاری روایت‌پردازی، در علوم ارتباطات امری مهم به شمار می‌آید.
روایت، یکی از دو فرآیند اصلی فرهنگی است که در همه جوامع انسانی چه بدوی و چه پیشرفته مشاهده می‌شود. از نظر لویی استراوس، هر جامعه برای استمرار باورهای فرهنگی خود و حل تضادهای بنیادین فرهنگی خویش به داستان‌سرایی می‌پردازد. از نظر انسان‌شناسان، روایت‌پردازی در جهت معنا کردن واقعیت و تجربه اجتماعی براساس خطوط کلی فرهنگ اصلی و عمده جامعه، کارکرد پیدا می‌کند....
...تفکیک داستان از گفتمان در یک روایت، ریشه در تفکیک سه مفهوم پراگسیس، لوگوس و میتوس به وسیله ارسطو در کتاب “پوئتیک” دارد. در جهان واقعی، حوادثی اتفاق می‌افتد که هنرمند آنها را تقلید می‌کند؛ ارسطو آن را “پراگسیس” می‌نامد. پراگسیس خود باعث شکل‌گرفتن یک بحث می‌شود؛ ارسطو آن را “لوگوس” می‌نامد. هنرمند نهایتاً واحدهای از لوگوس شکل گرفته را انتخاب می‌کند که این واحدها پلات را شکل می‌دهند؛ ارسطو آن را “میتوس” می‌نامد....

مدل تودورف
از نظر تودورف، هر روایتی از یک شرایط توازن و هماهنگی اجتماعی آغاز می‌شود و در پایان نیز به یک وضعیت متوازن دست می‌یابد. البته تودورف توضیح می‌دهد که وضعیت متوازن پایانی از امنیت و ثبات پایدارتری برخوردار است. اما حرکت از توازن اولیه به توازن پایانی از تونلی میانی گذر می‌کند. تونل میانی، مرحله‌ای نامتوازن است که در آن تضادها، اوج می‌گیرند. نیروهای برهم‌زننده توازن، ثبات و امنیت اجتماعی در تونل میانی آشکار می‌شوند و عنصر پایبندی به ثبات را به عکس‌العمل وامی‌دارند. پیروزی قهرمان در نهایت به ایجاد ثبات و پایداری می‌انجامد.

کاربرد مدل تودورف برای تحلیل روایت‌های رسانه‌ای
با استفاده از مدل تودورف می‌توان شیوه زندگی، سلیقه‌ها، ارزش‌ها، باورها و جهان‌بینی‌ مطلوب را بررسی کرد. برای انجام این امر در اولین گام، می‌‌توان به بررسی شرایط متوازن آغازین و پایانی پرداخته، ساختار و نظم اجتماعی حاکم بر آن را آشکار کرد. سپس ارزش‌ها و باورهای قهرمان و عنصر یاری‌دهنده را مورد بررسی قرار داد. این مطالعة دو وجهی، نشانگر نظام و ایدئولوژی مطلوب متن است. در مرحلة دوم، ایدئولوژی و باورهای اجتماعی عنصر بدنهاد به مثابة نیروی برهم‌زننده ثبات و امنیت اجتماعی مطلوب مورد بررسی قرار می‌گیرد. این مطالعه، نشانگر ارزش‌ها و باورهای نامطلوب متن است....

*روایت رسانه‌ای/تژا میرفخرایی ـ منبع:باشگاه اندیشه

...در سال‌های اخیر به‌سبب همگرایی فناوری‌ها و دیجیتالی شدن آنها می‌توان در کمترین زمان از تصویر نوشته و صوت و داده بهره‌برداری و همه را به هم تبدیل کرد. به همین‌جهت وسایل ارتباطی یا رسانه‌های نوین اهمیت خاصی یافته‌اند و با ایجاد اینترنت جنبه جهانی هم پیدا کرده‌اند. اکنون این شبکه شبکه‌ها امکاناتی فراهم ساخته‌است که در کوتاه‌ترین مدت و به‌طور همزمان در سراسر جهان می‌توان از ارتباطات و اطلاعات نوین استفاده کرد... ما بنیانگذار نخستین سیستم پستی در دنیا هستیم و با توجه به این سابقه که ما آغازگر راه ارتباطی هستیم این توقع وجود دارد که دست‌کم جزو کشورهایی که در رده‌های پایین هستند قرار نداشته‌باشیم... (مصاحبه دکتر معتمدنژاد با یاس نو)

نیویورک تایمز که در شش ماهه اول سال 2003 با رکود 3/5 درصدی در تیراژ خود روبه رو شده بود و مجموعا در این دوره 1/1 میلیون نسخه از تیراژ خود را از دست داده بود حالا به فکر تازه‌ای برای رد کردن نسخه‌های برگشتی خود افتاده.

آنها یکی از محلات شلوغ و پر رفت‌و آمد نیویورک را برای ایده تازه خود برگزیده‌اند و آن جایی نیست جز «منهتن» محله برج‌های دوقلوی پیش از ۱۱ سپتامبر.

حالا اینکه تلاش نیویورک‌تایمز چقدر جواب می‌دهد را بگذارید بعدها از عابران خیابان‌های «منهتن» بپرسید!

....در گذشته ، روزنامه نگاران بجای کپی کردن اطلاعیه‌های مطبوعاتی شرکت‌های بزرگ و فاکس دادستانی و دستگاه انتظامی، می‌توانستند در باره استثمار و مبارزه روزمره مردم عادی سخن گویند. در آمریکا، این دوران طلائی «ماک ریکینگ» (Muckraking) نامیده می‌شود که از ترکیب «ماک» به معنی انبوهه و «ریک» به معنی وسیله بهم زدن به قصد کاوش بوجود آمده است . قلم همچون ابزاری با کاوش در انبوهه بهم چسبیده واقعیات پایین‌ترین اقشار ، ردپای عملکرد بالادستان جامعه را می‌یافت.
چنین روزنامه نگاری‌ای؛ در کشوری که هانری جیمز آن را یک قرن پیش چنین توصیف می‌کند: «بهشت عظیم غارتگران، مملو از گیاهان مسمومی که عطش پول را به وجود می‌آورند»، کار بسیاری برای انجام دادن داشت .
صد سال گذشته است ، زمان چه سریع می‌گذرد.
یک روزنامه‌نگار ، ری استاندارد بکر ، در آن زمان به مسئله قطارها می‌پردازد اگر چه همگی آنها سر وقت به مقصد می‌رسیدند...
قلم زیبا، آموزنده و سیاسی ری استاندارد بکر، این قانقاریای شک را که تمامی یک صنعت را در بر گرفته به تصویر می‌کشد. فروپاشی جهانی که در آن «حرف یک انسان» ارزش داشت. او سپس این چنین نتیجه‌گیری می‌کند: « بی‌شک سیستمی که این همه فساد تولید می‌کند در اساس دارای اشکال است». او بدین ترتیب اعتقادش را بیان می‌کند، دو رویی در سخن ندارد ، موضع می‌گیرد و برای آن به مبارزه بر می‌خیزد.

برنامه ارتباطی روابط عمومی در مورد یک رویداد و نیز شناخت از رسانه ها و گرایش آنها دو عاملی است که برای کارشناس روابط عمومی در تنظیم یک خبر ملاک قرار می گیرد. پیام های و سیاست هایی که باید در تنظیم خبر به کار رود طبق برنامه مشخص است و حال باید بر اساس نوع رسانه ، سلایق و گرایش های آن خبر را تنظیم کرد.

شاید این بهترین فرصت باشد که تفاوت روزنامه نگاری در روابط عمومی با سایر محیط نشریه ای مشخص شود ؛ چیزی که باعث می شود آن را بتوانیم روزنامه نگاری تخصصی بدانیم .(ادامه...)

راستی آقای باقریان تبریک!
بعد از آن اصلاحات طوفانی که در وبلاگ کارگزار روابط‌عمومی شاهد بودید حالا موسسه کارگزار روابط‌عمومی اولین موسسه اینترنتی روابط‌عمومی ایران را ایجاد کرده با یک عالم قسمت‌ها و لینک‌های عالی!
بازهم تبریک ولی ای‌کاش وبلاگ کارگزار روابط‌عمومی را حفظ می‌کردید.

دلایل زیادی هست که همه باید این کتاب را بخوانند، اما مهمترین دلیل، ماهیت و قریب‌الوقوع بودن مخاطرات سایبری است.
درست است که این روزها بیش از هرچیز روی مخاطرات «تروریسم سایبری» تأکید می‌شود، اما باید دانست اثری که مخاطرات سایبری و حملات سایبری بر روی بافت اجتماعی و اقتصادی در سراسر جهان می‌گذارد، به مراتب عمیق‌تر از این حرف‌هاست. این مخاطرات فقط به صلح و امنیت آسیب نمی‌رساند بلکه شکست یا پیروزی تلاش‌های ما برای رسیدن به توسعه را نیز رقم می‌زند. چه بسا لطمه‌های عظیمی ببینیم؛ آن هم نه بر اثر یک اقدام بلکه صرفاً براثر ترس، براثر از دست رفتن اطمینان، براثر حاکم شدن شک و دودلی، و براثر نابودشدن اعتماد؛ یعنی از میان رفتن همه آن چیزهایی که جامعه مدرن ما بر پایه‌ی آنها استوار شده است...(از مقدمه)

جامعه اطلاعاتی (information society) بر پایه تکنولوژی‌های ارتباطی و اطلاع‌رسانی معطوف به خواست انسانی، عهده‌دار بازتولید سازمان‌یافته ساخت سرمایه‌داری جهانی معاصر است. به دیگر سخن، جامعه اطلاعاتی چونان مخلوق و خالق نظام سرمایه‌داری جهانی نو، فضایی عمومی جدیدی را بر اساس ارتباطات الکترونیکی و فرایندهای اطلاع‌رسانی پی می‌افکند تا از این طریق حیات خود و نظام مخلوق و خالق خود را به اتکای گسترش علم، پیوند اطلاعات و عمل، تعمیم کاربرد نظامی اطلاعات به همه حوزه‌های زندگی از حیث کارایی و صرفه اقتصادی، تحول مشارکت اجتماعی، افزایش تکثر فرهنگی، تجدید مهارت کاری و نه مهارت‌زدایی از آن (Zuboff, 1988) ارتقای نگرش‌ها و غنای منافع، تغییر مناسبات طبقاتی، تعمیق امکان تنازع و ستیزه عقلانی گروه‌ها و حکومت‌ها و رشد جنبش‌های جمعی مستدام دارد و طرحی نو از خلقت در افکند.(ادامه...)