"يكى از مهمترين ويژگى هاى دوران جديد كه خيلى هم مهم است، موضوع افزايش كانال هاى ارتباطى است.... براين اساس هنگامى كه يكى از اين كانال هاى نوين ارتباطى ايجاد مى شوند در واقع به اين معناست كه حق انتخاب و گزينشگرى را هم براى افراد يا كاربران آنها پذيرفته ايم. هم اكنون در حوزه خبرگزارى ها عنوان مى كنيم كه دهها، صدها و شايد هزاران شبكه ارتباطى امروزه تأسيس شده است. البته با اين تفاوت كه يك مقدار كاركرد رسانه هاى قبلى چون راديو، تلويزيون و مطبوعات يا حتى خبرگزارى هاى سنتى جوامع مختلف هم بر اثر وجود اين كانال هاى نوين ارتباطى دگرگون شده اند و باز به اين علت رسانه هاى قديمى يا سنتى مجبور شدند كه خودشان در كار و حتى ساختارهايشان تغيير و تحولى ايجاد بكنند.... بنابراين من فكر مى كنم كه اين تعدد يا تكثر كانال هاى ارتباطى خودش بخشى از آن ماهيت جامعه اطلاعاتى است كه بالاخره شكل گرفته است..."
* تكثر خبرگزارى هاى داخلى>>گفت وگوي روزنامه ايران با دكتر على اصغر كيا

سايت مركز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها از انتشار كتاب روزنامه‌نگاري تخصصي، تأليف استاد خوب‌مان حسين قندي خبر داد. اين كتاب با دو هدف ارتقاي دانش تخصصي روزنامه‌نگاران و توجه بيش از پيش به مقوله اقتصاد نشريات به‌عنوان يكي از عوامل ماندگاري مطبوعات تأليف شده‌است. مطالعه اين كتاب به تمامي دانشجويان رشته روزنامه‌نگاري، گرافيك مطبوعات و تمامي علاقمندان به روزنامه‌نگاري پيشنهاد شده‌است.

"روابط‌عمومي دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها گفت: كتاب روزنامه‌نگاري تخصصي در چهار فصل منتشر شده است، فصل اول به تاريخچه روزنامه‌نگاري در جهان و ايران، فصل دوم به تخصص رورنامه‌نگاري و روزنامه‌نگاري تخصصي، فصل سوم به تقسيم‌بندي در انواع نشريات تخصصي و فصل چهارم به گرافيك مطبوعات تخصصي و عناصر صفحه‌آرايي اختصاص دارد"

قبلاً درباره شيوه تنظيم خبر در مركزي كه متولي آموزش خبرنويسي هم هست و بسياري روزنامه‌نگاران جوان دوره‌هاي خبرنويسي را در اين مركز گذرانده‌اند، نكته كوچكي آورده بود و اين پاراگراف بالا را باز به‌عنوان شاهدي بر همين ماجرا عيناً نقل كرد.

به اصل ماجرا كه برگرديم، خوشحالم كه يك متن آموزشي خوب ديگر از يك روزنامه‌نگار با تجربه و كاركشته كه معلم بسياري از دوستان روزنامه‌نگار در خبرنويسي و روزنامه‌نگاري بوده‌اند به ادبيات اين رشته در زبان فارسي افزوده شد.

26 هزار و 400 دامنه [ir.] و رسماً 80 دامنه فعال دات ايران. آماري كه دكتر شهشهاني در گفتگو با ايسنا عنوان كرده. وي مي‌گويد:"...: از اين تعداد[80 دامنه دات ايران] بيشتر بخش خصوصي به ويژه گروه‌هايي كه در دوره‌ي آزمايشي ثبت نام كرده بودند، دامنه‌هاي فارسي را به طور رسمي ‌ثبت كرده‌اند. همچنين بسياري از سازمان‌هاي دولتي نيز اقدام كرده‌اند اما هنوز مدارك نهايي خود را ارسال نكرده‌اند..." وي همچنين گفته: "...پيش‌بيني‌ها بر اين بود كه شش هزار دامنه‌ي فارسي تا پايان سال به ثبت برسد اما روند فعلي نشان مي‌دهد كه تا پايان سال در حدود دو هزار دامنه به ثبت برسد..."

حالا به مجموعه امكاناتي كه گوگل به من و شما داده يكي Search History است كه آنچه در گوگل جستجو كرده‌ايد را براي هميشه با شما همراه مي‌كند. اين سرويس در مرحله بتا، گرچه امروز به چشم من آمد ولي آخرين جستجو‌هاي مرا از چند روز پيش براي رديف كرده و علاوه بر چند آيتم Top searches, Top sites و Top clicks چندتا نمودار روزانه و ماهانه و ساعتي از search activity به ما مي‌دهد. قابل توجه دوستاني كه به دنبال تحليل گشت و گذار گوگلي خود هستند و قابل توجه دوستداران ياهو!

همان تكنولوژي ايراني شده Copy & Paste كه همه‌مان به فراخور درباره‌اش نوشته‌ايم، شده موضوع گلايه كوپه شماره هفت. "...كسي به فكر حقوق مادي خبرنگاران بخصوص خبرنگاراني كه توي محيط اينترنت كار مي‌كنند نيست. توي اين مدت بارها خبرهايي از ما بدون ذكر منبع در مجلات و روزنامه‌هاي مختلف منتشر شده است. بارها اعتراض كرديم اما كسي توجهي نكرده است. اين مشكل من نيست مشكل همه خبرنگاران سايبره...." خودتان ببينيد...

براي شما چرخه خبر كي، از كجا و چطور آغاز مي‌شود؟ كمي روشن‌تر: شما از كي به فكر تعقيب خبر مي‌افتيد؟ بلافاصله پس از روي‌دادن يك اتفاق؟ يك سؤال كلاسيك‌تر: خبر هميشه از زمان روي‌دادن يك اتفاق شكل‌مي‌گيرد؟ حتي اگر از پيش منتظر آن رويداد باشيم؟

محمدرضا نوروزپور به نوعي اين مسئله را به چالش كشيده‌است. او مي‌گويد: " فكر مي‌كنيد چه تعداد از تحريريه‌هاي روزنامه‌هاي ما تيترهاي خود را درباره اين خبر[مرگ احتمالي شارون] از قبل آماده كرده‌اند؟ چه تعداد از روزنامه‌ها مي‌دانند به محض مردن شارون چه مطالبي را و با چه هدف و با چه محوري منتشر خواهند كرد؟" و ادامه مي‌دهد:"شك ندارم كه مطبوعات غرب همه ويژه‌نامه‌هاي خود را از همين حالا آماده كرده‌اند. ممكن است شارون نميرد و مانند تكه‌اي گوشت باقي عمر خود را در بستر يا در ويلچر سپري كند اما رسانه‌ها و مطبوعات نمي‌توانند ريسك كنند. چهار سال پيش وقتي فاش شد كه سي‌ان‌ان و برخي از رسانه‌هاي ايتاليايي خود را براي مرگ پاپ ژان پل دوم آماده كرده‌اند، جنجالي به پا شد. اما اين يك حقيقت اجتناب‌ناپذير است. شما بايد آمادگي داشته باشيد..."

به همان سؤال اولم برگردم: براي شما چرخه خبر از كي و كجا و چطور آغاز مي‌شود؟ يا به قول محمدرضا "شما براي مرگ احتمالي شارون چه تيتري انتخاب كرده‌ايد؟ "

از سال‌ها پيش اينكه طلاب ديني دنياي مجازي را جدي گرفته‌اند برايم جالب بوده. اصولاً در اين سال‌ها گرايش به آموختن دروس جديد( از رياضيات و زبان گرفته تا همين بحث صفر و يك كردن داده‌ها و حضور در فاي مجازي) در ميان طلاب حوزه‌هاي علميه افزايش داشته‌است. جواد دليري گزارشي نوشته در مورد افزايش حضور روحانيان در فضاي وب با اين حال و هوا: "قم را مي توان نخستین شهرمذهبی مجهز به اينترنت در خاورمیانه دانست. برنامه‌هاي كامپيوتري اسلامي که در این شهر توليد مي‌شود رو به رشد است همان‌طور که به تعداد سایت‌های اینترنتی مراجع روحانی افزوده می‌شود. " >>> رشد پایگاه‌های روحانیون در اینترنت

دوستان خوب‌مان در دوره كارشناسي ارشد دانشگاه آزاد يك وبلاگ جمعي خوب به حوزه ارتباطات افزوده‌اند كه بهترين تعبير برايش همان تعبير دكتر توكلي‌است. اجتماع مبارك ارتباطاتي‌ها

"...تأسيس خبرگزارى ها نخستين بار تحت تأثير شرايط زمان صورت گرفت. بعد از وقوع انقلاب صنعتى در كشور  هاى اروپايى و رشد به اصطلاح سرمايه دارى، مطبوعات كم كم جنبه  هاى خبرى پيدا كردند. در واقع مطبوعات آن دوران، مطبوعاتى عقيدتى، سياسى ومسلكى بودند كه رشدى نداشتند تا اينكه با رشد سرمايه دارى و مهاجرت كارگران به شهر ها و افزايش جمعيت، نياز روزآنها بيشترمى شد و چون روزنامه  ها گران بود، آگهى را از روزنامه  ها گرفتند و قيمت آنها پايين آمد.
همچنين به دنبال تبديل چاپخانه  هاى دستى به چاپخانه هاى ماشينى، درج خبر ها، به جاى تفسير، مقالات و آگهى ها سخت مورد توجه واقع شد، اينجا يك دستگاهى لازم بود كه خبر وگزارش براى روزنامه  هاى فراوانى كه دردنياى غرب در طى دهه ۱۸۳۰ به وجود آمد، تهيه كند. به اين ترتيب ايجاد روزنامه  هاى مختلف ايجاب مى كرد كه يك سازمان واحد يا چند سازمان تخصصى، براى تهيه وعرضه اخبار و گزارش  هاى مورد نياز روزنامه  هاى مختلف وقت را به دست بگيرند.
بنابراين همان طورى كه كالا هاى مختلف را كارخانه  ها توليد مى كردند، توليد اخبار و گزارش هاى استاندارد شده هم از طرف خبرگزارى هاى تازه تأسيس شده آن وقت عرضه شد. به همين دليل است كه اولين خبرگزارى در محله بورس پاريس كه محلى اقتصادى براى فعاليت  هاى مالى است، تأسيس شد..."

>>> گفتگوي دكتر معتمدنژاد با روزنامه‌ايران

دكتر احمد توكلي مدرس تأثيرگذار ارتباطات ساختار بلوكي خبر را در حال و هواي اين روزها تقديم كرده به همكاران جوانترش در مطبوعات و "روزنامه نگاراني كه سعي مي كنند، يادگيرنده باشند، و جزو لشگر صرفا «كارت زن» رسانه محسوب نشوند"

"....اين سبك در دسته بندي مطالب برخي از داستانهاي خبري روش بسيار موثري است ،‌ابتدا چكيده اي از خبر ارائه مي شود بطوريكه ذهن خواننده كاملا برانگيخته شود. سپس در قسمت هاي بعدي خطوط اصلي داستان مطرح مي شود.
يكي از موارد مهم در بكار گيري اين سبك ،‌توجه به زير عنوان ها است. براي مثال ممكن است شما يك فيچر درباره يك رستوران را تحت عناوين غذايي مثل غذاي چيني ،‌ مكزيكي، پيتزا ، همبرگر مطرح كنيد. ويا يك فيچر مربوط به مسائل سياسي را تحت عناوين اقتصادي ،‌آموزشي ،‌جرم و جنايت سازماندهي كنيد...."

>>عيد شما هم مبارك آقاي دكتر

هميشه متن‌ها شيرين‌تر از حاشيه‌ها هستند و من اين را يكبار چند سال پيش براي دوستي كه ‏به حاشيه‌پردازي خوش داشت نوشتم. اگرچه من خودم سبك و سياق اين كافه را در حاشيه ‏يكي از همين حاشيه‌روي‌ها سامان دادم و اين وسط معصومه شاهد است كه روزي يكي از ‏همين حاشيه‌روي‌هاي دوست حاشيه‌پردازمان در طعنه استاد حاشيه‌نشين ما باعث شد متن ‏نوشته‌هايش را دقيق‌تر بازخواني كنم و با فاصله گرفتن از دو سه تجربه وبلاگي‌ام به ‏بازخواني ارتباطات بنشينم، كاري كه حاصلش همين كافه‌سايبر وبلاگ بازخواني ارتباطات ‏شد. و حالا خود معصومه شاكي‌است كه چرا من يكي كه به حضور معلمانه او را در زندگي ‏چند سال اخيرم همواره پشت‌گرم بوده‌ام و از آن بيشتر در زندگي آن‌لاينم از او فراگرفته‌ام، ‏چيزي درباره طعنه‌هايي كه نثار استاد آن‌لاينم مي‌شود نمي‌نويسم.‏

گفتم هميشه متن‌ها از حاشيه‌ها شيرين‌ترند و من خوش نداشتم كه اينجا را اسير حاشيه‌ كنم ‏حرف‌هامان را از زبان هم شنيده‌ايم چه از زبان علي سيد آبادي كه "جرا خیال می کنیم همه ‏باید مثل ما باشند تا مورد قبولمان باشند ؟ " يا از زبان ديگران و ديگران و ديگران و ديگران و ديگران و ‏البته نيك‌آهنگ كه منشأ خير شد و عزم همه را جزم كرد براي دفاع، نه دفاع از شكرخواه كه ‏دفاع از وبلاگ‌نويسي مبتني بر متن در مقابل يك‌سره حاشيه رفتن.‏

حرف‌هامان را از زبان هم شنيديم ‌اما كاش همان دوست حاشيه‌پردازمان يكبار براي هميشه ‏با مخاطبان خود رو راست بود كه هدفش از اين حاشيه‌پردازي‌ها و از به اين در و آن در زدن‌هاي بي‌حاصل چيست؟

درست گفته ندا استاد آن‌لاين‌مان "از این درود و بدرودها ، هورا کشیدن و فحش نامه های وبلاگی و غیروبلاگی ... دل خوشی ندارد" پس اين بگذاريد اين نوشته را با ‏جمله‌هايی از خودش به پايان ببرم كه نه دفاع از خود، كه دفاع از يك نگاه است "من می ‏نويسم آنها می پذيرند که گزاره فضای هايپرتکست نيست.... فضاي وب، فضاي آزاد است ‏و هر كس امکان اظهار نظر دارد و اين بزرگترين تفاوت اين فضا با ساير گفتمان هاست. تنها ‏نكته اين است كه با تكيه بر آزادي بيان، آزادي ديگران را در پذيرش يا رد نظراتمان به ‏گروگان نگيريم و به قاعده كنكور ايده ها كه قاعده فراگير فضاي وب است پايبند باشيم و ‏فراموش نكنيم كه در هر انساني چيزهايي براي آموختن هست و در آن لحظات همه ‏شاگرد هستيم."‏

اول مي‌خواستيم برنامه‌اي بگذاريم تا سورپريز شود. بعد به اين نتيجه رسيديم اگر به‌روي خودمان نياوريم و هيچ برنامه‌اي نداشته‌باشيم شايد بيشتر سورپريز شود. قرار و مدارهاي پنهاني براي سورپريز نشدنش گذاشته شد. بعد خودش تصميم گرفت برود پيش شادي قديريان و همه را سورپريز كند. بعد آمد توي جلسه سارا! من و بهمن و آرش و پرستو را سورپريز كرد. بعد نسرين و اكبر زنگ زدند كه سر راه بياييد تا سورپريزش كنيم. شب عكسي كه شادي گرفته بود رفت روي سايت تا ديگران هم سورپريز شوند. صبح روز بعد از بيدار شدن در نخستين ساعات روز براي شركت در يك امتحان مزخرف در نخستين روز سي سالگي سورپريز شد. بعد من و پرستو و ساناز به شكل عجيب و غريبي توانستيم از طريق ندا سورپريزش كنيم(اينقدر عجيب و غريب كه خودمان هم توش مانده‌ايم، و انصافاً ندا هم در اين طور مواقع مسئوليتش را خوب انجام مي‌دهد!) شب با عكس‌هاي منصور و آزاده سورپريز شديم و ماجراي اين سورپريز شدن‌ها ظاهراً تا اعلام نتايج آيلتس و اخذ نمره 6.5 توسط بعضي‌ها ادامه خواهد داشت.

بچه‌هايي كه از نزديك زندگي پنج يا شش ساله من و معصومه را مي‌شناسند همگي تصديق مي‌كنند كه اگر من گزينه  مناسبي براي يك زندگي معمولي و بي‌دردسر براي او نبوده‌ام، او يك گزينه منحصر به فرد و عالي براي من بود و اينكه چرا اين حرف‌ها را امروز و در سي سالگي‌اش مي‌زنم شايد بخشي از همان پروژه سورپريزاسيون باشد.

 به‌ دانشجوي‌ جوان‌ روزنامه‌نگاري‌ تكليف‌ داده‌اند كه‌ مقاله‌اي‌ در 500 كلمه‌ درباره‌ مسابقات‌ تيمي‌ دانشگاه‌ها بنويسد...با اين‌ مشكل‌ چه‌ بايد كرد؟
راه‌حل‌هاي پل‌ رابرتس‌،ترجمة‌ عليرضا فرهمند:
1. از تكيه‌ بر بديهيات‌ بپرهيزيد
2. طرفي‌ را بگيريد كه‌ كمتر طرفدار دارد
3. از كلي‌گويي‌ پرهيز كنيد
4.  از آوردن‌ حشو و زوائد خودداري‌ كنيد
5. صراحت‌ لهجه‌ داشته‌ باشيد
6. از جملات‌ و عبارات‌ بي‌رمق‌ و حشو بپرهيزيد

"...هزاره سوم از راه رسیده است. کاغذ اخبار باید به موزه فرستاده شود. سایبر ژورنالیسم با یقه طلایی ها از راه می رسد و عصر طلایی روزنامه نگاران آغاز می شود. آن روز انسان پاسخ یکی از پنج سوال بزرگ قرن را خواهد دانست..."

اينها برگرفته از مقدمه‌اي‌است كه دكتر علي‌اصغر كيا براي كتاب تازه‌اش روزنامه‌نگاري الكتروني نوشته‌است. >>> توضيحات بيشتر

عنوان اصلی: Online Journalism
نویسنده: مایک وارد / مترجم: علی اصغر کیا / ناشر: موسسه انتشاراتی روزنامه ایران / نوبت و سال انتشار: اول ۱۳۸۴ / تعداد صفحات: ۲۶۲ / قیمت: ۲۶۰۰۰ ریال

-------------------------------------------------------------
پي‌نوشت مرتبط: آقاي دكتر قرار نبود كتاب را ناشر ديگري سال پيش منتشر كند؟
پي‌نوشت نامربوط: يكي از ندا دهقاني بپرسه اون ليست چي شد؟

ماده يازده قانون درباره «موقعيت اضطراري» که اخيرا در فرانسه به اجرا گذاشته شده است، حکم ميکند که مسئولين مي توانند « به هر اقدامي که در جهت تضمين کنترل مطبوعات باشد، دست بزنند». البته اين امر ضروري نيست چون دست اندرکاران برنامه‌های خبری دو شبکه تلويزيونی مهم فرانسه، که هر شب حدود چهارده ميليون بيننده دارند، می‌دانند چگونه عمل کنند.....فشار همزمان تحولات تکنيکي و سودآوري مالي، اين نوع خبرنگاري را، بيش از پيش، از محتواي پرخاشگر آن تهي کرده است.>>> سيري به درون اخبار تلويزيوني